DZOO Logo

Leuker kunnen we het niet maken. Wel minder leuk.

(Februari 2015)

De belastingdienst heeft dit jaar 500.000 Voorlopige Aanslagen (VA) meer verzonden dan vorig jaar. Vooral aan mensen die moeten betalen in plaats van terugkrijgen, zoals ZZP’ers of mensen met twee inkomens. Voor veel mensen komt deze VA als een volslagen verrassing. Eind januari zijn ze op de mat geploft. De ontvanger heeft geen keuze of en wanneer hij deze zal betalen. Je moet het bedrag in één keer betalen, of in 11 gelijke termijnen. Het te betalen bedrag is gebaseerd op het inkomen in 2013. Maar als dat inkomen in 2015 lager ligt, heb je een groot probleem.

Een voorbeeld. Pieter werkt in loondienst en heeft daarnaast freelance inkomsten. Hij ontvangt een Voorlopige Aanslag ter hoogte van € 6.000,-. Niet echt een bedrag dat hij op de plank heeft liggen. Ook niet in 11 termijnen. De aanslag is gebaseerd op zijn (freelance) inkomsten in 2013. Maar in 2015 verdient hij veel minder.

Daar heeft de belastingdienst wel een oplossing voor: Je kan een wijziging van de VA aanvragen via de site van de belastingdienst. Daarmee wordt echter de betalingsverplichting niet opgeschort. Het gehele bedrag, of als je in termijnen wilt betalen 1/11 deel, moet binnen zijn op 28 februari. Voor Pieter betekent dit € 545,-. Zolang de VA nog niet is gewijzigd door de belastingdienst, geldt de eerste aanslag.

De aanslag is verzonden op 31 januari. Je moet dus donders snel zijn om een wijziging door te voeren. En dan nog: de belastingdienst zelf houdt een termijn van 8 weken aan om de wijziging te verwerken. Pas als je een nieuwe aanslag hebt ontvangen, wijzigt het termijnbedrag. Als de belastingdienst de tijd neemt voor het wijzigen van de aanslag, bestaat de kans dat Pieter in maart nóg een keer het hoge termijnbedrag moet betalen. Uiteindelijk gaat de belastingdienst dit wel verrekenen. Maar ondertussen heeft Pieter bijna € 1.100,- moeten betalen. Wat hij niet heeft.

Als Pieter niet op tijd en genoeg betaalt, volgen herinneringen, aanmaningen en boetes. De gewijzigde VA zal in Pieters geval leiden tot een veel lager maandbedrag, dat hij wel kan opbrengen. De belastingdienst is echter onverbiddelijk: zolang de wijziging niet is verwerkt en er nog geen nieuwe aanslag is opgelegd, is de eerste aanslag van toepassing. Leuker kunnen we het niet maken. Wel minder leuk. En vooral: inflexibeler en klantonvriendelijker.


Gedeelde schuld is halve schuld

(verschenen in Entrepreneur, januari 2014)

‘Dit onderdeel, het hart van de Man&Post-meetings, bestond uit een ronde van een kwartier per persoon. Het standaardopeningszinnetje was: ‘Wat heb je in je postvakje?’ […] Deze avond was aan Isebrand de beurt als eerste met de billen bloot te gaan. Voor aanvang van de sessie had hij daartoe zijn post verzameld en op een stapeltje gelegd. […] Terwijl Sylvio de tijd bijhield, nam hij het stapeltje in zijn handen en liet het de anderen zien. Hij voelde een fikse spanning, waardoor hij een tijdje in dezelfde houding bleef zitten zonder iets te doen. Zelfs de overbekende enveloppen, zoals de telefoonrekening, boezemden hem angst in. Hij vond het zelf idioot.’

Dit is een fragment uit het hilarische ‘Het boek Ont’ van Anton Valens. Onder het motto ‘gedeelde post is halve post’ werken de mannen van de zelfhulpgroep Man&Post zich op meer of minder succesvolle wijze door hun administratie heen. Hoewel hier tot in het absurde doorgevoerd, is angst voor de post voor velen realiteit. Enveloppen van instanties betekenen immers vaak maar één ding: weer een rekening, incasso of een dwangbevel. Meer dan een miljoen huishoudens in Nederland hebben moeite de eindjes aan elkaar te knopen. Een groot deel hiervan is onzichtbaar en bestaat uit hardwerkende mensen die alle moeite doen de schijn op te houden. Het wordt pas zichtbaar op het moment dat er loonbeslag wordt gelegd, en dan nog alleen bij de werkgever. Veel werkgevers staan op het standpunt dat schulden een privézaak zijn van de werknemer. Maar is dit zo? Uit onderzoek (Nibud, 2012) blijkt dat financiële problemen een bron zijn van ziekteverzuim, verminderd functioneren, productieverlies en wat dies meer zij. Een reden dus om hierover met de werknemer in gesprek te gaan. Een andere belangrijke reden om het gesprek aan te gaan, is de beslagvrije voet. Uit recent onderzoek van de Nationale Ombudsman is gebleken dat deurwaarders en overheidsinstanties de beslagvrije voet zeer regelmatig te laag vaststellen. De beslagvrije voet is het deel van het inkomen waarop geen beslag mag worden gelegd, omdat dit nodig is om van te leven. De hoogte hiervan is afhankelijk van huishoudsamenstelling, woonlasten en zorgkosten. Het te laag vaststellen van de beslagvrije voet, leidt onnodig tot nog meer betalingsachterstanden. Hoewel de schuldenaar hierin een eigen verantwoordelijkheid heeft, is de praktijk dat brieven hierover niet gelezen of niet begrepen worden. De werkgever is een van de eersten die van de problematische situatie op de hoogte is. Deze krijgt immers het verzoek om loonbeslag binnen. Ik breek daarom een lans voor het uit de taboe- en privésfeer halen van financiële problemen, door de werkgever. Hoe eerder een werknemer geholpen wordt, hoe beter. Ondersteuning bij het laten vaststellen van de juiste beslagvrije voet is daar een onderdeel van. Maar ook het bespreekbaar maken van de problemen en het bieden van hulp, op welke manier dan ook, draagt bij aan een snelle(re) oplossing. Dit komt het functioneren en het welbevinden van de werknemer ten goede. Gedeelde schuld is halve schuld.